سفارش تبلیغ
صبا ویژن
آن که از دنیا اندوهناک است ، از قضاى خدا خشمناک است . و آن که از مصیبتى که بدو رسیده گله آرد ، از پروردگار خود شکوه دارد و آن که نزد توانگر رفت و به خاطر مالدارى وى از خود خوارى نشان داد دو ثلث دینش را به باد داد ، و آن که قرآن خواند و مرد و راه به دوزخ برد از کسانى بود که آیات خدا را به فسوس گرفت و افسانه شمرد ، و آن که دلش به دوستى دنیا شیفته است دل وى به سه چیز آن چسبیده است : اندوهى که از او دست بر ندارد ، و حرصى که او را وانگذارد ، و آرزویى که آن را به چنگ نیارد . [نهج البلاغه]
مروری بر پژوهش کیفی و نرم افزارهای تحلیل داده های کیفی - پایگاه مقالات علمی مدیریت
  • پست الکترونیک
  • پارسی یار
  •  RSS 
  • بانک مقالات موضوع بندی شده
  • درباره مدیر پایگاه
  • عنوان مقاله: مروری بر پژوهش کیفی و نرم افزارهای تحلیل داده های کیفی
    مولفین: عباس دولانی، نجلا حریری، حافظ محمد حسن زاده و علی ولی نژادی (a.doulani@gmail.com)
    موضوع: روش شناسی تحقیق
    سال انتشار(میلادی): 2016
    وضعیت: تمام متن
    منبع: فصلنامه مدیریت سلامت 1391: 15  (47)
    تهیه و تنظیم: پایگاه مقالات علمی مدیریت www.SYSTEM.parsiblog.com
    چکیده: امروزه پژوهشهای کیفی با توجه به ارائه نتایج تفسیری و معنایی، مقبولیتی عام یافتهاند. امکان پژوهش بر روی مفاهیمی چون تجارب زنده، هیجانات و احساسات، تحرکات اجتماعی، تعاملات بین افراد و جوامع، کشف علل ظهور و از بین رفتن پدیدههای اجتماعی، همه و همه انگیزهای مضاعف و زمینهای مساعد برای گرایش پژوهشگران به این گونه پژوهشها به وجود میآورند. بر این اساس ابزارهای لازم جهت انجام چنین تحقیقاتی روز به روز در حال گسترش میباشند.
    روش کار: این مقاله به روش مروری بر متون تهیه شده است. پژوهش کیفی از منظر صاحبنظران به طور کلی مورد بحث قرار گرفته شده است و به زمینه های کاربرد رویکرد کیفی در پژوهشهای رشته کتابداری و اطلاع رسانی اشاره شد. همچنین به اصول پژوهش های کیفی از منظر کارکردهای نرم افزاری پرداخته شد، و در پایان چند نمونه پرکاربرد از نرم افزارهای تحلیل دادههای کیفی بطور مفصل معرفی شده اند.
    یافته ها: با توجه به اینکه پژوهشهای کیفی اساساً به مطالعه افراد و پدیده ها در محیط طبیعی خود آن ها میپردازد و تعامل با عوامل مورد بررسی، با توجه به خصوصیات خودشان صورت میپذیرد، و ارائه نتایج به صورت تفسیری است، همچنین اصول و قواعد از پیش تعیین شده و استانداردی برای روش شناسی و تحلیل داده ها(مانند پژوهشهای کمی)، وجود ندارد، باعث ایجاد نگرانی از غیر قابل اطمینان بودن نتایج و ورود قضاوتهای شخصی محقق به جریان تحقیق میشود. لذا بهره گیری از ابزارهای استاندارد تحلیل دادهها(نرم افزارهای تحلیل داده های کیفی) جهت اطمینان از صحت نتایج- همانند تحقیقات کمی- لازم و ضروری است.
    بحث: نرم افزارهای تحلیل دادههای کیفی به استانداردسازی پژوهشهای کیفی میپردازند. این نرم افزارها گرچه اصول و قواعدی خاص، برای تحلیل داده ها ارائه نمی دهند، ولی با نظارت بر مسیر انجام پژوهش(جمع آوری داده ها، سازماندهی داده ها، ارائه گزارشها و...) به وضعیت گاه آشفته آن سر و سامان می بخشند.
    کلید واژه ها: پژوهش کیفی، تحلیل داده ها، نرم افزارهای آماری، روشهای تحقیق.

    لینک کمکی دانلود متن کامل مقاله


    مقدمه
    ساده ترین تعریفی که میتوان از پژوهش کیفی داشت این است که: پژوهشی که ارائه یافتههای آن از طریق روشهای آماری و یا سایر ابزارهای کمی سازی به دست نیامده باشد.[ 1] بر اساس نظر اشتراوس و کوربین زمانی پژوهش کیفی مورد استفاده قرار میگیرد که دانستههای اندکی در مورد مساله مورد نظر وجود داشته باشد و یا دانسته ها بیش از  آنی باشند که بتوان به ادراکات جدیدی دست یافت.[ 2
    به طور کلی هر پژوهش کیفی شامل سه جزء است:
    - داده ها که از منابع متنوعی مانند مصاحبه، مشاهده و اسناد به دست میآیند؛
    - شیوه ها و روندهایی که برای تحلیل و سازماندهی دادهها به کار میروند، مانند مفهوم پردازی و کاستن از حجم داده ها، تشکیل مقوله ها و بر قرار کردن شبکه مفاهیم؛
    - ارائه گزارش.[ 2
    بطور کلی گیدنز هدف از انجام پژوهش کیفی را پاسخ دادن به یک سوال بسیار مهم و اساسی میداند، اینکه:
    چطور میتوان به مطالعه دنیای واقعی پرداخت؟ او می افزاید هر فردی در زندگی خود، نقشهای متفاوتی را با
    توجه به موقعیتهای مختلف میپذیرد، برای مثال نقش فرد در زندگی روزمره خود، نقش فرد در موقعیتهای
    آموزشی، اجتماعی، یا نقش فرد در برخورد با فرد و یا گروهی خاص. او تنها راه تحلیل چنین مفاهیمی را استفاده از پارادایم انتزاع میداند.[ 3] دنزین و لینکولن در مورد پژوهش کیفی و هدف آن ابراز می دارند: پژوهش کیفی به مطالعه پدیده ها در محیط طبیعی خود آن ها میپردازد، و تلاش میکند آن ها را آنطوری که مردم به آن ها می نگرند، تفسیر و معنا کند.[ 4] از طرفی بری من ابراز می دارد، پژوهش کیفی با توجه به دلایلی چون نداشتن روش شناسی تعریف شده، نداشتن تعریفی دقیق که قادر به متمایز کردن خود از سایر پژوهشها باشد و همچنین پرداختن به مفاهیم انتزاعی و گرایش به ارائه نتایج تفسیری و روایت گونه، مورد انتقاد قرار میگیرد.[ 5] اسکوتز در مقابل ادعای بری من اظهار میدارد، انتزاع ها و انتزاعی فکر کردن میتواند فرآیند فکر کردن، رده بندی مفاهیم، حتّی کمی کردن آن ها و ساخت همبندی های متفاوت از مفاهیم را تسهیل کند، حتی اگر فرآیندهای ذکر شده هیچ روش و اصولی ثابت(مانند ریاضی و...) برای انجام نداشته باشند.[ 6] از طرفی کاکارتز بطور ضمنی با بری من موافق است و استفاده از نرم افزارهای تحلیل داده های کیفی را در کاستن از مشکلات و انتقادهای فوق موثر میداند.[ 7
    نرم افزارهای تحلیل داده های کیفی از دیدگاه متخصصان ویلینگ معتقد است نرم افزارهای تحقیقات کیفی را گاه میتوان نرم افزارهای مهندسی تحقیق (معماری یا طراحی تحقیق) نامید، چراکه انواع مسائل و مشکلات موجود را در جریان تحقیق حل میکنند.[ 8] اینگونه نرم افزارها در پایان، نتایج تحقیق را از چندین وجه مختلف ارائه می دهند. البته برای هر یک از نتایج، بایستی دلایل منطقی خاصی را نیز برای اثبات روایی آن ها ارائه دهند. چنین نرم افزارهایی اصولا برای ارائه نتایج تحقیقات به جامعه علمی به کار میروند.
    از نظر نیومن در حالت کلی یک مقاله تحقیقی(کمی یا کیفی) بایستی به چندین گروه از پرسشها پاسخ دهد:
    نقش محقق در این تحقیق چیست؟
    چه سوالاتی توسط محقق مطرح شده است؟
    علت و یا علل اقبال خوانندگان به مقاله چیست؟
    موضوع کلی تر این تحقیق یا پروسه کدام است؟
    نتایج جدید محقق کدامند؟
    چه دانش جدیدی تولید شده که خواننده میتواند در جایی دیگر به کار ببندد؟
    چه تحقیقاتی پیشتر از این پژوهش در این حوزه انجام شده و دلیل انجام مجدد تحقیق در حوزه مذکور به
    پشتوانه چه نتایجی انجام گرفته است؟
    نتایج جدید محقق بطور کلی و جزئی چیست؟
    چرا بایستی خوانندگان به نتایج تحقیق اعتماد کنند؟
    از چه استانداردی برای ارزیابی یا ارزشیابی ادعای محقق استفاده شده است؟
    آیا شواهد عینی وجود دارند که نشان دهند، نتایج به دست آمده از تحقیق، ادعای مطرح شده(فرضیه، سوالات و...) را تایید و یا رد میکنند.[ 9
    اگر بتوانیم به سوالات فوق به طور واضح و آشکار پاسخ بگوییم، احتمالا میتوانیم در منتقل کردن نتایج به خوانندگان نیز موفق عمل کنیم.
    .
    .
    .
    بحث
    بحث درباره نرم افزارهای تحلیل داده های کیفی بیشتر بر روی فاکتور مدیریت اطلاعات در جریان تحقیق میباشد، چراکه حاصل تحلیل در اینگونه نرمافزارها، نتایج مطلق و نهایی نیستند. چنانچه دیویدسون (Davidson) ابراز می دارد در معرفی هر نرم افزار تحلیل داده های کیفی به پژوهشگران این حوزه باید این نکته را خاطر نشان کرد که تحلیل نهایی اطلاعات تنها و تنها توسط خود پژوهشگر انجام میشود، و نرم افزار تنها نقش تسهیل کننده را دارد.[ 30 ]
    در حقیقت این نرمافزارها صرفا برای مدیریت پژوهش کیفی تولید میشوند نه تحلیل نهایی دادهها. همانطور که در متن مقاله آمد، پژوهش کیفی به دلیل تفسیری بودن نتایج آن و نداشتن روش تحقیق و تحلیل از پیش تعیین شده، در معرض سوگیری و اشتباهات پژوهشگران قرار میگیرد، که به شدت میتواند بر روایی آن اثرگذار باشد. از سوی دیگر چنین نتایجی(تفسیری) در پژوهش کیفی باید بر اساس داده ها و اطلاعات کامل و جامع جمعآوری شده در حین تحقیق حاصل شوند. بنابراین با توجه به تفسیری بودن نتایج و لزوم جامعیت اطلاعات، مدیریت اطلاعات در اینگونه پژوهشها فرآیندی مهم و بسیار ظریف میباشد. فیدلینگ معتقد است، نرم افزارهای تحلیل دادههای کیفی دقیقا با مدیریت اطلاعات(وارد شده به نرم افزار) از طریق ذخیره، بازیابی، ارائه چینشهای متفاوت از اطلاعات، مرتبط کردن مفاهیم در شکلهای متفاوت، ارائه فرضیه ها و تئوریها و رسم نمودارها و فلوچارتهای مختلف(با توجه به چینشهای مفروضه)، اطلاعات را در سطحی
    بالاتر و مدیریت شده در اختیار محقق قرار میدهند. در این صورت محقق با تسلط کامل بر اطلاعات و مشاهده
    شبکه های مختلف از ارتباطات و مفاهیم، نتایج را ارائه می دهد.[ 22 ]
    نکته مهم دیگری که میتوان از آن به ره آورد نرمافزارهای تحلیل دادههای کیفی نام برد، تولد مفهوم جدیدی به نام E-Project میباشد. چنانچه دیویدسون از آن به عنوان شکل جدید پروژه های تحقیقاتی نام می برد، که اجزای آن شامل شبکه ای از مفاهیم، مفروضات و همچنین خود پژوهشگران میباشند که پیوسته با یکدیگر در تعامل هستند.[ 23
    در چند سال اخیر استفاده از اینگونه نرمافزارها از حالت انفرادی خارج و بصورت گروهی مورد استفاده قرار می  یرند. بدین صورت که چندین پایاننامه و تحقیق همزمان در نرم افزار تعریف شده و اطلاعات و دادههای هر یک در آن وارد میشوند. سپس این دادهها در طول زمان معینی به اشتراک گذاشته میشوند، حتی افرادی خارج از پروسه تحقیق نیز میتوانند به اطلاعات پروژه دسترسی پیدا کرده (با دسترسی محدود) و از آن ها استفاده و یا نظرات خود را در آن درج کنند.
    تجربه دانشگاه UMI در راهاندازی شبکه تحقیقاتی QPN مثال خوبی از استفاده گروهی از چنین نرمافزارهایی میباشد که در بخش های قبلی بدان اشاره شد. از طرف دیگر بهکارگیری گروهی این نرمافزارها باعث تشکیل گروههای جدیدی میشوند، که در صورت توسعه و ادامه میتوانند شبکهای بزرگ از محققین را گرد هم بیاورند. در صورت استفاده در مقیاس بالا از اینگونه نرم افزارها شاید شاهد ظهور گروه های تحقیق در کنار گروه های بزرگ الکترونیکی فراگیر مانند گروه های بحث و... باشیم. در این میان رشته کتابداری و اطلاعرسانی با وجود کارکردهای تعاملی متفاوت بین کاربر، کتابدار، سیستمهای اطلاعاتی دارای پتانسیل بالا برای انجام تحقیقات کیفی دارد، که زمینه های قابل بحث در متن مقاله مورد کنکاش قرار گرفت. بی شک برای درک موقعیتهای اجتماعی و تعاملی در رشته کتابداری و اطلاعرسانی گردآوری اطلاعات کیفی آن هم از منظرهای گوناگون لازم و ضروری به نظر میرسد.
    برای مثال تحلیل دادههای جمعآوری شده از منظر کاربر(تحقیقات کاربرمدار) و یا دادههای جمعآوری شده از منظر سیستمهای اطلاعاتی، زمینه وسیعی را برای درک هر چه بهتر و عمیق تر مفهوم نیاز اطلاعاتی هموار خواهد ساخت. لازمه تحقق این امر بسترسازی برای انجام چنین تحقیقاتی در حوزه کتابداری و اطلاعرسانی است، در این میان رفع مشکل نظریهپردازی در حوزه علوم اطلاعات گام اول در رفع این کاستی خواهد بود.



    References
    1. Strauss, A and J .Corbin(1998).Basics of
    qualitative research :techniques and procedures
    for developing grounded theory .2nd .Ed .Thousand
    Oaks, CA: Sage.
    2. Hariri, Nadjla. (1385). Principal and methods of
    qualitative research. Tehran: Islamic Azad
    University. In persian
    3. Giddens, A (1984) .The constitution of
    society.Berkeley and Los Angeles Press.
    4. Denzin, N.K., Y.S.Lincoln (2003) .Handbook of
    qualitative research.Second
    edition.London/Thousand Oaks /New Dehli.
    5. Bryman, A (1988). Quan??ty and quality in social
    research.London/New York. P. 7
    6. Schutz, A (1962). Collected papers.The problem
    of social reality.The Hague :Martinus Nijhoff.
    7. Kuckartz.U (2001). Qualita??ve text analysis with
    MAXQDA.Presented paper in CentrA seminar on
    advanced computer aided qualitative research .
    Granada.
    8. Willing, C (2001). Introduc??on qualita??ve
    research in psychology. Buckingham, UK :Open
    Press.
    9. Newman, W (1994) .A preliminary analysis of
    products of HCI research, using pro forma
    abstracts.ACM SIGCHI Human factor in computer
    systems conf CHI 94, p.278.
    10. Basili, Victor R (1999). The experimental
    paradigm in software engineering.MIT Press.
    11. Newman, William et al (2001) . Guide to
    successful papers Submission at CHI .Online
    Available : http//:acm.org/sigs/sigchi/chi2001/call/submissio
    ns.guide-papers.htm
    12. OOPSLA 91 program commi??ee (2003) .How to
    get your paper accepted at OOPSLA .Proc OOPSLA
    91, p.359. Online Available :
    http//:acm.org/sigplan/oopsla96/how91.html.
    13. Pugh, William and PDLI 1991 Program
    Commi??ee (2003) .Advice to authors of extended
    abstracts.Online Available :
    http//:acm.org/sigsoft/comferences/pughadvice.html
    14. Ronald R. Powell. (1385). Basic research
    methods for librarians. Translated by Nadjla Hariri.
    Tehran: Islamic Azad University. P. 20. In Persian
    15. Shaw, Mary (2001). The coming-of-age of
    software architecture research.Proc .23rd Int "l conf
    on so??ware engineering, ICSE 2001, p656.
    16. Shaw, Mary (2002). What makes good research
    in so??ware engineering? Presented at ETAPS 02,
    appeared in opinion corner department, Int"l Jour
    on so??ware tools for Tech transfer, Vol 4, DOI
    10.1007/s10009-002-0083-4 .
    17. Weitzman, E., & Miles, M B (1995). Computer
    programs for qualitative data analysis .Thousand
    Oaks, CA :SAGE.
    18. Isaacs,Ellen and John Tang (2005). Why don’t
    more non-north American papere get accepted to
    CHI? Online Available :
    http//:acm.org/sigchi/bulletin/2004.1/isaacs.html .
    19. Zelkowitz, Marvin V .and Delores Wallace
    (1997) .Experimental models for validation in
    Software engineering .Information and software
    Technilogy, vol 39, no 11, pp .735-744.
    20. Tichy, W.F .p .Lukowicz, L .Prechelt, & E.A Heinz
    (1995) .Experimental evaluation in computer
    science :A qualitative study .Journal of systems
    software, vol .28, no .1, pp .9-18.
    21. Miles, M.B .and A.M .Hoberman (1984)
    .Qualitative data analysis :A Sourcebook of new
    methods .beverly Hills, CA :Sage .



    روح الله تولّایی ::: یکشنبه 95/1/29::: ساعت 12:0 عصر
    نظر پژوهشگران:
    موضوع مقالات:

    ..::""بسم الله الرحمن الرحیم""::.. ««لکل شی‏ء زکاه و زکاه العلم نشره»» به جامع ترین پایگاه موضوعی مقالات علمی مدیریت خوش آمدید. این پایگاه دارای بیش از 7000عضو پژوهشگر و دانشجوی مدیریت می باشد.

    > پایگاه مقالات علمی مدیریت<<
    مروری بر پژوهش کیفی و نرم افزارهای تحلیل داده های کیفی - پایگاه مقالات علمی مدیریت

    بانک موضوع بندی شده مقالات علمی مدیریت
    مدیریت دانش
    مدیریت راهبردی
    مدیریت کیفیت
    مدیریت اسلامی
    مدیریت جهادی
    مدیریت فنآوری اطلاعات
    مدیریت منابع انسانی
    مدیریت پروژه
    مدیریت بهره وری
    مدیریت بحران
    خلاقیت و نوآوری
    بازاریابی و CRM
    مدیریت زنجیره تامین
    مدیریت تولید و عملیات
    مهندسی ارزش
    مدیریت اقتصادی و مالی
    مدیریت مشارکتی
    مدیریت آموزشی
    مدیریت کارآفرینی
    مدیریت زمان
    مدیریت تغییر
    مدیریت بازرگانی
    مدیریت استعدادها
    مدیریت توسعه
    مدیریت ریسک
    آینده پژوهی
    ارزیابی عملکرد
    مبانی سازمان ومدیریت
    مفاهیم نوین در سازمانها
    حسابرسی و حسابداری
    تصمیم گیری و تصمیم سازی
    ساختار و معماری سازمانی
    جنبش نرم افزاری تولید علم
    تعالی و بالندگی سازمانی
    مدیریت شهری
    اقتصاد مهندسی
    توانمندسازی
    تئوری فازی
    انگیزش
    رهبری
    مهندسی مجدد
    مهندسی سیستم ها
    فرهنگ و جو سازمانی
    سازمانهای یادگیرنده
    شبکه های عصبی
    اخلاق در سازمان
    مدیریت فناوری
    مدیریت عملکرد
    مدیریت بومی
    مقالات ترجمه شده
    مقالات روح الله تولایی
    مورد کاوی
    مدیریت R & D
    مدیریت دولتی
    برنامه ریزی
    رفتار سازمانی
    مدیریت صنعتی
    بودجه بندی
    مدیریت خدمات
    تعاونی ها
    الگوبرداری
    مشاوره مدیریت
    طرح تجاری
    شرکتهای مادر
    برنامه ریزی
    قیمتگذاری
    هزینه یابی
    شبیه سازی
    سلامت اداری
    تجارت الکترونیک
    بنگاه های کوچک و متوسط
    مدیریت ایمنی و بهداشت
    تئوری پردازی درمدیریت
    خصوصی سازی
    هوش هیجانی
    سازمان ها چابک
    سازمانهای مجازی
    مدیریت فرهنگی
    مدیریت گردشگری
    عدالت سازمانی
    روش شناسی تحقیق
    پرسشنامه های مدیریتی
    مدیریت مذاکره
    آرشیو
    متن کامل جزوات درسی
    دانلود کتاب های مدیریت
    آدرس دانشگاههای جهان
    KnowledgeManagement
    Strategic Management
    Marketing

    >> پایگاه دانشگاهی دکتر تولایی <<


    >>جستجو در پایگاه<<

    >>اشتراک در خبرنامه پایگاه<<
     


    >> درباره مدیریت پایگاه <<
    مروری بر پژوهش کیفی و نرم افزارهای تحلیل داده های کیفی - پایگاه مقالات علمی مدیریت
    روح الله تولّایی
    ..::""بسم الله الرحمن الرحیم""::.. ««لکل شی‏ء زکات و زکات العلم نشره»» - دانش آموخته دکتری تخصصی مدیریت تولید و عملیات دانشگاه علامه طباطبائی و فارغ التحصیل فوق لیسانس رشته مدیریت صنعتی و معارف اسلامی دانشگاه امام صادق علیه السلام هستم. پس از سال ها پریشانی از " فقدان استراتژی کلان علمی" که خود مانع بزرگی سر راه بسیاری از تدابیر کلانِ بخشی محسوب می شد، هم اکنون با تدبیر حکیمانه مقام معظم رهبری چشم انداز 20 ساله جمهوری اسلامی ایران مبنای ارزشمندی است که بر اساس آن بتوان برای تعیین تکلیف بسیاری از تصمیمات و امور بر زمین مانده چاره اندیشی کرد. در ابتدای این چشم انداز آمده است : " ایران کشوری است با جایگاه اول علمی ، اقتصادی، ..." مشاهده می شود که کسب جایگاه نخست در حوزه های علم و دانش، آرمان مقدم کشورمان می باشد. این حقیقت، ضرورت هدایت دغدغه خاطرها و اراده ها و توانمندی ها به سوی کسب چنین جایگاهی را روشن می سازد. جهت دستیابی به این چشم انداز، برنامه ریزی ها، تصمیم گیری ها، تدارک ساز وکارهای متناسب و اولویت بندی آن ها، تعاملات و تقسیم کارها و ... جزء اصول و مبانی پیشرفت و توسعه تلقی می شوند. اولین گامی که جهت توسعه دادن مرزهای علم باید طی کرد، یادگیری حدود مرزهای علم می باشد. بر این اساس اینجانب به همراه تعدادی از دوستانم در دانشگاه امام صادق(ع) و دیگر دانشگاه ها جهت ایجاد یک حرکت علمی و ایفای نقش در جنبش نرم افزاری تولید علم بوسیله معرفی سرحد مرزهای علم و دانش ، اقدام به راه اندازی "پایگاه مقالات علمی مدیریت" نمودیم. هم اکنون این پایگاه بیش از 4200 عضو پژوهشگر و دانشجوی مدیریت دارد و مشتاق دریافت مقالات علمی مخاطبین فرهیخته خود می باشد. کلیه پژوهشگران ارجمند میتوانند جهت ارسال مقالات خود و یا مشاوره رایگان از طریق پست الکترونیک tavallaee.r@gmail.com مکاتبه نمایند.

    الکسا


    >>محاسبه اوقات شرعی ایران <<

    >>لینکهای پایگاه مقالات علمی مدیریت<<